تحلیل سفرنامه سفر به قبله هدایتالله بهبودی؛ روایت عرفانی و سیاسی از حج ۱۳۷۰, به گزارش مهتاب من، در سالهای پس از انقلاب اسلامی سفرنامههای متعددی از مراسم حج منتشر شدهاند که راهنمای قیمتی برای حاجیان سالهای بعد بودهاند. اگر به ادبیات و کتاب علاقهمند باشید، قطعاً نام برخی از این آثار برایتان آشناست. کتاب سفر به قبله نوشته هدایتالله بهبودی از برجستهترین این سفرنامههاست.
زمینه نگارش و انتشار کتاب سفر به قبله مجموعه یادداشتهای سفر حج هدایتالله بهبودی در سال ۱۳۷۰ است که از سوی انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است. این مراسم حج، نخستین حج بعد از کشتار ایرانیان در مکه در سال ۱۳۶۶ محسوب میشد و از این منظر نیز اهمیت تاریخی و سیاسی ویژهای داشت.
ه سیاسی و معنوی در سفرنامه نویسنده در این اثر از دو منظر سیاسی و معنوی به مراسم حج نگاه میکند.
نگاه سیاسی او بر رفتار مقامات سعودی با زائران ایرانی و سیاستهای آنها در حاشیهسازی ابعاد مذهبی و جایگزینی آن با بازاریابی محصولات غربی و چینی متمرکز است.
همسفران قلم و آغاز ماجراجویی بهبودی در این سفر با جمعی از اهالی قلم و نویسندگان همراه شده و داستان این همسفری در نوع خود دلنشین است. او در آغاز سفرنامه با لحنی ساده و بینوازی ناباوری خود از تشرّف به این سفر را روایت میکند. نقل قول معروفی از او در تاریخ اواسط اردیبهشت ۱۳۷۰ اینگونه است هنگامی او بخواهد، به همین سادگی که میخوانی روی میدهد. این سادگی در بیان، از ویژگیهای بارز نثر او در کل کتاب است.
آخرین مطالب
تقریظ رهبر معظم انقلاب تفاوت عمده این کتاب با دیگر سفرنامههای حج، وجود تقریظی است که رهبر معظم انقلاب اسلامی در سال ۱۳۷۰ بر آن نگاشتهاند.
این تقریظ نشاندهنده جایگاه ویژه اثر در ادبیات حج ایران است. سبک نگارش و نقدهای اجتماعی بهبودی از نثری ساده، روان و در عین حال عمیق بهره گرفته و به توصیفات دقیق مکانها و مناسک پرداخته است. او در لابهلای سفرنامه نقدهای صریح و سادهای نیز به عملکرد سعودیها دارد و تلاش کرده حس و حال معنوی حاجیان را به مخاطب منتقل کند.
بخشی از متن مربوط به دیدار با رهبر انقلاب و آقای ریشهری در حسینیه امام خمینی، توصیف لحظه ورود به مسجدالحرام، دیدار کعبه، طواف، نماز پشت مقام ابراهیم، شرب آب زمزم و سعی بین صفا و مروه با جزئیات دقیق و احساسات عمیق تدوین شده است.
نکته پایانی جستجوی خدا بهانهای برای آمرزیدن بنده است در یکی از زیباترین بخشهای کتاب، نویسنده در وصف سعی مینویسد خدا جستوجو بهانه میگردد برای آمرزیدن بندهاش، این هم یک بهانه دیگر. این جمله خلاصه فلسفه سفر حج در نگاه بهبودی است؛ سفرانی که ظاهراً جستجوی مکان یا منسک است، در باطن جستجوی خدا و آمرزیدن در حضور اوست. کتاب با توصیف لحظات پایانی عمره تمتع و توصیه به حفظ حالت معنوی تا روز عرفه به پایان میرسد.