واکنش شاعران به انتساب شعر جعلی به قیصر امین‌پور در برنامه صبحانه ایرانی

واکنش ها به ویدئوی جنجالی «صبحانه ایرانی» درباره قیصر+ فیلم

انتشار ویدئویی از برنامه صبحانه ایرانی که در آن شعری جعلی به نام قیصر امین‌پور خوانده شده، موجی از عکس‌العمل‌ها در میان اهالی فرهنگ و ادب را به همراه داشته است. کارشناس دعوت‌شده در این برنامه شعری بی‌اساس را به امین‌پور منتسب کرده و مجریان نیز او را تشویق نموده‌اند.

شاعران اسماعیل امینی و سعید بیابانکی این ویدئو را سخنان بی‌مبنای پرت و پلا توصیف کردند. پیش از این نیز انتشار ویدئو‌های مشابه از همین کارشناس در خصوص واژه‌گزینی، واکنش‌های منفی زیادی را برانگیخته بود.

انتساب اشعار جعلی به شاعران مشهور در سال‌های اخیر رویدادی رایج شده است. این پدیده نه تنها شاعران کلاسیک بلکه معاصر را هم در بر می‌گیرد؛ گاه به مناسبت تولد سهراب یا روز مولانا، اشعاری بی‌پایه به این بزرگان نسبت داده می‌شود. تکرار چنین مواردی در رسانه ملی که مخاطب ۸۰ می‌لیونی دارد، نگرانی‌برانگیز است.

رضا اسماعیلی، شاعر و پژوهشگر، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم به تحلیل دلایل و پیامد‌های این پدیده پرداخت. او انتخاب کارشناسانی که بیش‌تر بر بعد عاطفی سخن پافشاری می‌کنند تا ساحت اندیشه، را از علل اصلی انتشار چنین محتوایی دانست.

اسماعیلی افزود انتشار این مطالب در شبکه‌های اجتماعی و گاه رسانه‌ها امری رایج شده که در آن اشعاری به بزرگان ادب نسبت داده می‌شود، در حالی که برای اهل فن آشکار است این اشعار جعلی هستند. این کار ذوق و ذائقه مخاطب را تنزل داده و محتوای نادرست را به شنونده منتقل می‌کند.

این پژوهشگر هشدار داد که مخاطب با خوندن این اشعار سبک، به آثار اصلی شاعران دیگر بی‌توجه‌ی می‌کند و آن‌ها را ثقیل می‌پندارد. او صدمه زدن به زبان فارسی را پیامد دیگر این پدیده خواند و تأکید کرد که نهاد‌های متولی امر باید برای پاسداری از زبان فارسی در این عرصه فعال شوند.

در خصوص برنامه صبحانه ایرانی، اسماعیلی گفت این اتفاق جای تأسف دارد، به ویژه در برنامه‌ای که مجریان توان‌مندی دارد و می‌تواند با بررسی محتوای دقیق، خدمات بهتری به مخاطب ملی ارایه دهد. انگیزه اصلی چنین کار‌ها بیش‌تر شهرت‌یابی است، زیرا شعر جعلی با نام شاعر مشهور، شهرت سریع‌تری می‌یابد.

اسماعیلی همچنین به رویکرد جدیدی در فضای مجازی اشاره کرد که در آن شعر‌های سپید به شاعران مشهور جهانی انتساب داده می‌شود. او نتیجه گرفت شاعران جوانی که با آبرو و اعتبار خود بازی کرده‌اند، کم‌کم از محافل ادبی کنار گذاشته می‌شوند.