نمایشگاه کتاب بغداد بیست و پنجم؛ غیبت برنامه رسمی برای فلسطین در میان ۶۰۰ ناشر

بیست و پنجمین دوره نمایشگاه کتاب عراق از روز بیست و دوم شهریورماه آغاز شده و همچنان در حال برگزاری است. در این دوره از نمایشگاه، ششصد ناشر از بیست و یک کشور حضور دارند.

هرچند این رویداد می‌توانست فرصتی برای شنیده شدن صدای مردم مظلوم فلسطین باشد، اما به نظر می‌رسد مدیریت نمایشگاه برنامه‌ای مخصوص برای این منظور تدوین نکرده است. علیرضا سبحانی‌نسب، مدیر انتشارات بین‌المللی جمال، در گفتگو با تسنیم بیان کرد خود نمایشگاه امسال برنامه‌ای اختصاصی برای قضیه فلسطین نداشت و اگر اثری در این باره دیده می‌شد، تنها فعالیت محدود چند ناشر بود.

او افزود به استثنای ایران که غرفه خود را با تصاویری از شهدای مقاومت از جمله اسماعیل هنیه و شهید قاسم سلیمانی تزئین کرده و آثار مربوط به فلسطین را در دسترس مخاطبان قرار داده بود، کمتر غرفه‌ای یافت می‌شد که به ماجرای فلسطین و وقایع تازه جهان اسلام بپردازد.

سبحانی‌نسب به فعالیت برخی ناشران لبنانی نیز اشاره کرد و گفت ناشری مانند دارتمکین از دو سه سال پیش غرفه خود را با نماد‌های غزه و فلسطین طراحی می‌کنند.

این ناشر از حضور تمیم برغوثی، ملک‌الشعرای جهان عرب، به عنوان یکی از رویداد‌های مهم روز‌های اخیر نمایشگاه یاد کرد و بیان کرد برغوثی در روز جمعه از میهمانان نمایشگاه بود و حضور او با اقبال چشمگیری از سوی مراجعان روبرو شد؛ به طوری که در ساعات حضور وی رفت‌وآمد در بخشی از سالن دشوار شده بود.

وی به شعر‌خوانی این شاعر فلسطینی اشاره کرد و افزود برغوثی در این نمایشگاه به حماسه‌سرایی پرداخت که مخاطبان را به وجد آورد. برخی از حاضران اشعار را با او هم‌خوانی می‌کردند و تعدادی دیگر مراسم را به صورت زنده پوشش دادند.

غربت آثار فلسطینی در نمایشگاه کتاب بغداد در حالی است که گروه‌ی از بازدیدکنندگان از نماد‌ها و آثار مرتبط با مردم مظلوم فلسطین استقبال کرده‌اند. از جمله موارد قابل توجه، اقبال به غرفه انتشارات دارتمکین بود که با نقشه‌ای از غزه طراحی شده بود.

یکی از کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز با انتشار تصویری از ترجمه کتاب خاکس‌تر گنجشک‌ها علاقه خود به مطالعه این اثر را ابراز کرد.

کتاب خاکس‌تر گنجسک‌ها نوشته بتول سالم ترجمه و ارائه شده است. نویسنده در چهل و چهار داستان کوتاه با زبانی غمگین و ظریف، این ماجرای دردناک را روایت کرده و خواننده را کوچه به کوچه به غزه می‌برد. سالم در این کتاب با نگاه متفاوتی، داستان شهدای مظلوم بیمارستان معمدانی غزه را در چهل و چهار نامه از زبان کسانی روایت می‌کند که در آن بیمارستان آغوش خود را برای منادی شهادت باز کرده‌اند.

این اثر از معدود کتاب‌های ایرانی درباره فلسطین است که در این نمایشگاه در معرض دید عموم قرار گرفته است. علی‌رغم تلاش‌های نویسندگان و شاعران ایرانی در دهه‌های گذشته برای رساندن صدای مظلومیت مردم فلسطین، کمتر اثری موفق شده در بازار‌های منطقه‌ای جایگاه پیدا کند.

در کنار این نکته، باید از عدم تعامل مداوم با مجامع ادبی منطقه نیز به عنوان یکی از خلأ‌های این حوزه یاد کرد؛ خلأی که با دقت به کشتار بی‌رحمانه مردم مظلوم فلسطین در ماه‌های اخیر، بارز‌تر از سال‌های پیش به نظر می‌رسد.