سه‌شنبه 17 نوامبر 2026
مهتاب من
فرهنگ وهنر

برگزاری سوگواره عاشورایی رستخیز عام در حوزه هنری از ۲۰ تا ۲۷ مرداد با چهل رویداد هنری

ایمان صالحی 13 آگوست 2023 13 آگوست 2023 - 00:02
برگزاری سوگواره عاشورایی رستخیز عام در حوزه هنری از ۲۰ تا ۲۷ مرداد با چهل رویداد هنری

به گزارش خبررسان، علی فروزانفر معاون هنری حوزه هنری در نشست خبری سوگواره عاشورایی رستخیز عام اعلام کرد که این رویداد ادای دین هنرمندانه به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است که امسال از سوی حوزه هنری برنامه‌ریزی شده و از بیستم تا بیست و هفتم مردادماه هر روز از ساعت هجده تا بیست و دو در محوطه حوزه هنری اجرا خواهد شد.

فروزانفر افزود که بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده، چهل رویداد فرهنگی و هنری که مجزا از یکدیگر طراحی شده‌اند، از بخش‌های آفرینش هنری، هنر‌های تجسمی، نمایش، مرکز فرهنگی سلوک، انتشارات سوره مهر، موسیقی، مرکز معماری اسلامی و دفتر طنز به مخاطبان ارائه می‌گردند و هنرمندان یا آثار تولیدی خود را عرضه می‌کنند یا در حین برگزاری برنامه به خلق آثار هنری می‌پردازند.

کوروش زارعی مدیر مرز هنر‌های نمایشی حوزه هنری نیز در تشریح بخش‌های بصری این سوگواره بیان کرد سعی شده بخش عمده کار‌ها جنبه نمایشی داشته باشد تا بتوانیم با برنامه چهار ساعته جلوه‌های بصری و تصویری جذابی برای تماشاگران ایجاد کنیم که تجربة عمیق‌تری از مفاهیم عاشورا را به همراه داشته باشد.

نمایشگاه ادوات و آیین‌های تعزیه

زارعی ادامه داد تماشاگران در بدو ورود با گالری عالی روبرو می‌شوند که نمایشگاه‌ی از ادوات تعزیه از دوره صفویه تا به امروز را می‌زبان است و آثار این نمایشگاه شامل ادواتی از گروه تعزیه‌خوان خاندان دریایی محسوب می‌شود که از پژوهشگران شناخته‌شده تعزیه هستند. در حیاط حوزه هنری آیین‌های عاشورایی از استان‌های ایلام، بوشهر، مازندران و هرمزگان ارائه شده و پس از آن تماشاگران به سمت تماشاخانه مهر راهنمایی می‌شوند تا رادیو تئا‌تر را ببینند و بشنوند.

وی درباره نمایش عروسکی قهرمان کوچک با موضوع حضرت علی‌اصغر (ع) به کارگردانی افشین ناصری گفت این نمایش طی بیست شب (تا پیش از اربعین) در تماشاخانه اجرا خواهد شد و ورژن عربی آن در حال حاضر تنظیم شده که در قالب همایش تئا‌تر مردمی پیاده‌روی اربعین روایت راهیان برای کودکان و نوجوانان عرب‌زبان اجرا می‌گردد.

زارعی با اشاره به برگزاری مجالس تعزیه اعلام کرد هر شب با حضور شصت تن از ستارگان تعزیه استان‌های اصف‌هان، مرکزی، قزوین، تهران، بوشهر و شهر‌هایی چون تفرش و فرا‌هان که از افراد سرآمد این حوزه هستند و گلچین شده‌اند در رواق شهدا برگزار می‌شود و در این بخش سعی شده در هر مجلس شبیه‌خوانان متفاوتی اجرا داشته باشند و با حذف حشویات به اصل واقعه و روایت پرداخته شود که این امر زمان اجرا را کمتر و جذاب‌تر نموده است.

مدیر مرکز هنر‌های نمایشی با یادآوری اینکه حوزه هنری از جمعه این هفته تا جمعه هفته آینده می‌زبان مردم، فرهیختگان و هنرمندان خواهد بود، بیان کرد در اجرای آیین‌های عاشورایی سعی شده بهترین‌ها برای اجرا به ارمغان آید تا جذابیت بصری خوبی همراه با موسیقی سنتی و آیینی هر خطه ایجاد گردد. برای مثال از استان هرمزگان آیین ذوالجناح‌گردانی و حنابندان قاسم، از استان مازندران آیین گهواره‌گردانی برای حضرت علی‌اصغر (ع) و سنج و دمام به عنوان آیین بوشهر توسط هنرمندان موسیقی، آیینی و نمایشی اجرا می‌شود و پیش‌بینی می‌شود این آیین‌ها در دو بخش قبل از اذان مغرب و قبل از اجرای تعزیه برگزار گردند.

وجه تسمیه و تمایز رستخیز عام

علی فروفر وجه تسمیه عنوان رستخیز عام را متبرک شدن این رویداد به شعر باز این چه شورش است که در خلق عالم است / باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است اثر محتشم کاشانی معرفی کرد و درباره وجه تمایز این سوگواره با دیگر برنامه‌های حوزه هنری گفت مخاطب این اتفاق مردم هستند، دره‌ای حوزه هنری در طول برگزاری باز می‌شود و در محوطه و حول تالار‌های ساختمان اندیشه و گالری‌ها و سالن‌های آن برنامه اجرا می‌شود تا مواجهه مستقیم هنرمندان و آثار هنری با مخاطب را شاهد باشیم و این اتفاق را فرصتی برای سنجش می‌زان اثربخشی هنر آیینی و انقلاب اسلامی و بدنه مردم بدانیم.

تشریح تفصیلی برنامه‌های سوگواره

فروزانفر در ادامه درباره بخش‌های مختلف این سوگواره اعلام داشت محفل رندان تشنه‌لب را در شنبه بیست و سوم مرداد ماه در تالار سوره داریم. کنسرت روایت وداع روز شنبه و سه‌شنبه بیست و یکم و بیست و چهارم مرداد در سالن سوره ساعت بیست اجرا می‌شود که ارکس‌تر سی نفره است که به روایت‌خوانی می‌پردازد و در این برنامه وداع‌های مختلف شهدای عاشورا شامل وداع سیدالشهدا، حضرت عباس، حضرت علی‌آکبر، حضرت قاسم تبدیل به تصنیف شده که همراه ارکس‌تر سمفونیک اجرا می‌گردد.

نمایش علیا مخدره کاری عاشورایی از گروه هنر مقدس که تمام عوامل نمایش بانوان هستند، از بیست و ششم مرداد به مدت هفت شب در سالن سوره از ساعت بیست مختص بانوان اجرا می‌شود. محفل ادبی گنجشک و جبرئیل که شعر‌خوانی شعرای بزرگ آئینی کشورمان است، به دبیری ادبی آقای علی داوودی و دبیری اجرایی محمود حبیبی کسبی برگزار خواهد شد و شعرای آئینی از جمله اساتید یوسفعلی می‌رشکاک، ناصر فیض، علیرضا قزوه، سعید بیابانکی و بسیاری از شعرای بنام به شعر‌خوانی خواهند پرداخت.

اجرای آیین‌های عاشورایی از چهار استان کشور توسط چهار گروه از بیستم تا بیست و هفتم مرداد برگزار می‌شود و هر گروه دو شب اجرا خواهند داشت. آوا‌ها و نوا‌های عاشورایی نیز هر شب اجرا می‌گردد که در جریان آن یک خواننده به همراه نوازندگی، قطعات عاشورایی را اجرا می‌کند.

سینما محرم که محصولات سینمایی حوزه هنری در حوزه عاشورا است و شامل آثار کوتاه و اکران کلیپ‌ها و تیزر‌های عاشورایی می‌شود نیز از ویژه برنامه‌های این رویداد محسوب می‌شود. همچنین در این سوگواره کارگاه هنر و معماری اسلامی را خواهیم داشت که هنرمندان در قالب آن که در ایوان آئینه برگزار می‌شود به تولید آثار هنری با موضوع قیام سیدالشهدا می‌پردازند.

نمایشگاه آثار تصویر‌سازی شده از کتاب طوفان بکا از آثار تولیدی مرکز معماری اسلامی است که در بخشی از رواق آئینه برگزار خواهد شد. همچنین سی اثر از نقاشی‌های عاشورایی آثار گنجینه حوزه هنری خارج و در نمایشگاه گالری خانه به نمایش گذاشته می‌شود که در این بخش آثار قهوه‌خانه‌ای و عاشورایی اساتیدی چون حسن اسماعیل‌زاده، کاظم چلیپا، مرتضی اسدی، مصطفی گودرزی و حسین خسروجردی در معرض دید قرار می‌گیرد.

فروزانفر اظهار داشت همزمان با برگزاری بخش‌های مختلف سوگواره رستخیز عام هنرمندان مرکز هنر‌های تجسمی نیز به خلق اثر در حوزه خط، نقاشی، خط‌نقاشی و تذهیب خواهند پرداخت. نمایشگاه آثار عاشورایی و غرفه انتشارات سوره مهر در این سوگواره برگزار شده و نمایش آثار محرمی و عاشورایی مرکز هنری رسانه‌ای سلوک را که متولی تولید و توزیع و نشریه سوره است، در رویداد سوگواره رستخیز عام خواهیم داشت.

ما در این سوگواره، استودیو عکس عاشورایی کودک را برگزار می‌کنیم به همراه ارایه مجموعه آثار سوگواره عاشورایی ده که مربوط به مجموعه باشگاه ادبی بانوی فرهنگ است و داستانک‌های کوتاه عاشورایی که در سال‌های مختلف تولید شده را شامل می‌شود و همچنین اعلام فرا‌خوان سوگواره عاشورایی ده را نیز خواهیم داشت. نمایش عکس پیاده‌روی اربعین حمید وکیلی را به عنوان یکی از برنامه‌های سوگواره رستخیز عام برشمردیم و غرفه استعدادیابی هنری در مکتب مهر و مرکز آموزش و همچنین نمایشگاه پرچم و کتیبه موکب‌ها از دیگر بخش‌های این سوگواره خواهند بود.

فروفر در پایان افزود تلاشمان این است که این نمایشگاه مقدمه‌ای برای ترویج و آماده‌سازی افکار و روحیه زوار اربعین امسال باشد. سعی داریم هماهنگی‌های اولیه با اداره گذرنامه انجام دهیم که تمدید گذرنامه برای علاقه‌مندان به پیاده‌روی امسال در سوگواره رستخیز عام تسهیل گردد و این رویداد یک ادای دین هنرمندانه اصحاب هنر به آستان سیدالشهدا است که هنرمندان انقلابی یک‌بار دیگر عرض ارادت خودشان را به حماسه عاشورا و سیدالشهدا به زبان هنر ابراز می‌کنند و امیدواریم مورد قبول حضرت واقع شود.

برنامه‌های اربعین حسینی و موزه تعزیه

در بخش پرسش و پاسخ، کوروش زارعی درباره اجرا‌ها در اربعین حسینی اعلام کرد امسال در فضا‌های مختلفی مثل عمود ۱۱۲۰ در کربلا اجرا خواهیم داشت. تجربه خوب همکاری سال گذشته با گروه حشد الشعبی باعث شد تا امسال هم با این گروه و عتبه حسینی سه روز اجرا در کربلا داشته باشیم. همچنین طبق برنامه‌ریزی قرار است دو روز اجرا در نجف و چهار روز اجرا در مسیر پیاده‌روی اربعین خواهیم داشت.

زارعی با اعلام اینکه هفته آینده فرا‌خوان همایش تئا‌تر مردمی پیاده‌روی اربعین روایت راهیان منتشر خواهد شد گفت امسال با توجه به گرمای هوا سعی می‌کنیم حجم اعزام هنرمندان کمتر باشد و شاید حدود صد نفر را با خود همراه کنیم و در این انتخاب هنرمندانی که اجرای باکیفیت‌تری دارند را در اولویت قرار می‌دهیم.

وی با اشاره به اینکه در خصوص اعزام هنرمندان صحبت‌هایی هم با اداره گذرنامه انجام شده که در دست پیگیری است، درباره راه‌اندازی موزه دائمی تعزیه بیان کرد از انت‌های دوره مدیریت قبلی حوزه هنری، در حوزه هنری سلسله جلساتی با اصحاب تعزیه، پیشکسوتان و دانشگاهیان برگزار کردیم و در نهایت به تاسیس بنیاد تعزیه رسیدیم. ما اساسنامه‌ای نوشتیم و هیات امنا را مشخص کردیم و قرار بود سازمان اوقاف و می‌راث فرهنگی مکانی را در اختیار ما قرار دهد. البته چند بار فضا‌هایی هم معرفی شد اما با توجه به قدیمی بودن بنا نیاز به باز‌سازی چند می‌لیاردی داشت. بر همین اساس ما در این بحث روی مکان مشکل داریم و اگر اوقاف، می‌راث فرهنگی، سازمان فرهنگی هنری شهرداری یا شهرداری ساختمانی خوبی معرفی کنند، مکانی دائمی برای اجرای تعزیه را پایه‌ریزی می‌کنیم.

اخبار مرتبط