رمان ستارهها چیدنی نیستند به چاپ چهل و پنجم رسید؛ پرفروشترین اثر درباره حجاب
رمان ستارهها چیدنی نیستند نوشته محمدعلی حبیباللهیان و منتشر شده از سوی دفتر نشر معارف، طی دو سال گذشته مدام در فهرست پرفروشترین آثار این ناشر و از پرمخاطبترین کتابهای بازار کتاب بوده است. این اثر که اکنون به چاپ چهل و پنجم رسیده، مطابق آمار سی و پنجمین دوره نمایشگاه کتاب تهران نیز از آثاری بوده که مخاطبان به خرید آن اقبال نشان دادهاند.
نویسنده در این کتاب کوشیده با زبانی داستانی و با فاصله گرفتن از شعارزدگی، چرایی لزوم حجاب را بر پایه فرهنگ ایرانی و باورها اسلامی توضیح دهد. حبیباللهیان برای این منظور نیمنگاهی به منابع پژوهشی داشته و با تلفیق زبان داستانی و شخصیتپردازی، مباحث مورد نظر را مطرح کرده است.
کتاب پیشینه و دغدغههای امروز زنان مسلمان را به یکدیگر پیوند داده و بدون نزدیک شدن به مرز روایت تاریخی خشک، داستانی را از دل تاریخ میگوید. اثر با روایت جلسات و فعالیتهای یک مؤسسه آمریکایی که در قالب مدافعان حقوق زنان فعالیت میکند آغاز میشود. این مؤسسه زیر نظر وزارت امور خارجه آمریکا، مخالفان حجاب را گرد هم آورده تا با تخریب چهره اسلام، این بخش از جامعه اسلامی را نجات دهد.
شخصیت اصلی داستان، دختری به نام سارا است که فعال حوزه دفاع از حقوق زنان و در فعالیتهای فمینیستی مشغول است. او در طول فعالیتهایش دچار تعارضات فکری و سؤالات هویتی شده و پای او را به مرکز مطالعات اسلامی نیویورک میکشاند. در بدو ورود، عکسنوشتهای از آیتالله بهجت با مضمون ما به این دنیا آمدهایم تا قیمت آشکار کنیم، نه این که به هر قیمتی زندگی کنیم او را فهمیده میکند.
سوال محوری کتاب این است که حجاب به زنان عزت میدهد یا آزادی آنان را سلب میکند؟ نویسنده برای پاسخ، مقوله حجاب را از دو منظر اجتماعی و تاریخی مورد بازدید قرار داده است. حبیباللهیان در گفتگو با تسنیم بیان کرده مطرح کردن نوشته زنان با رویکرد تاریخی از اهمیت بسیاری برخوردار است، چون باید جایگاه زن را در قبل عالم بدانیم و بدانیم چه افرادی ظلمهایی بر زنان روا داشتهاند و سپس فهمیم که همین افراد امروز چه موضعی دارند.
این رمان در یازده فصل تدوین شده که نامهای فصول عبارتند از نگاه سیاه، نگاه سفید، تقابل نگاه سیاه و سفید، از خاتون تا بانو، گل و گلاب، من برهنه نیستم، مدرن و غفیف، واجبتر از نان شب، توطئه بزرگ و الهه خانه. نویسنده از منابعی چون نظام حقوق زن در اسلام، صحیفه سجادیه و ریاحین الشریعه بهره برده و آنها را در کار خود منعکس کرده است.
برخی مخاطبان، نوع نگاه دوطرفه نویسنده در پرداختن به مبحث حجاب را از دلایل جذب کتاب دانستهاند. همچنین استفاده از اطلاعات روز، بازدیدهای انجام شده در جامعه غرب، دیدگاههای تاریخی و استناد به آیات و احادیث از نکات مثبت اثر شمرده شده. از سوی دیگر، برخی مخاطبان برخی شخصیتها را کلیشهای توصیف کرده و ترجیح دادهاند کتاب در قالب یک اثر تحقیقی ارائه میشد.
نویسنده کتاب را از یک اتفاق واقعی الهام گرفته که حجتالاسلام والمسلمین مرتضی آقا تهرانی در زمانی که در نیویورک بوده نقل کرده و حبیباللهیان آن را پرورش داده و در قالب داستان تدوین کرده است.