ابوالفضل جلیلی در کارگاهی آموزشی که در موزه سینما برگزار شد، با اشاره به تجربیات طولانی خود در فیلمسازی، نکات کلیدی درباره بازیگری و کارگردانی را با جوانان علاقهمند به اشتراک گذاشت. او تأکید کرد که بازیگری دارای فرمولهای مشخصی است و صرفا شرکت در کلاسهای بازیگری تضمین موفقیت نیست.
کارگردان فیلم گال بیان داشت دوربین سینمایی در حکم آدمی نامحرم است که به حریم بازیگر نفوذ میکند و قدرت بازیگر در حذف دوربین و عوامل دیگر از ذهن است. بهترین بازیگران برای من در طول دوران فیلمسازی، افرادی بودند که علاقه و اشتیاقی به دوربین و بازیگری نداشتند. این افراد تنها به انجام ماموریت خود و باور به صحنه میاندیشند، در حالی که بازیگران حرفهای گاهی به جستجوی چگونگی ظاهر خود در برابر دوربین میپردازند.
جلیلی خالصترین هنر را آواز دانست، زیرا از درون فرد سرچشمه میگیرد. او اظهار تاسف کرد که مقصد برخی از ورود به عالم هنر، تنها حضور در جشنوارههای بینالمللی یا دیده شدن است، در حالی که فعالیت در فضای مجازی راه سادهتری برای شهرت است. فیلمساز تأکید کرد که کلاسهای بازیگری قرار نیست از شما بازیگر سازند؛ بازیگر باید بداند آیا توانایی این کار را دارد یا خیر.
رویکرد جلیلی در کار با بازیگران غیرحرفهای
این فیلمساز خاطرنشان کرد من هنگام نوشتن متن، به دلیل کار با بازیگر غیرحرفهای، خود پیش از او آن نقش را بازی میکنم و در صحنه از بازیگران میخواهم تا روبروی دوربین راحت حرکت کنند. برای رسیدن به پیروزی در بازیگری باید به خود رجوع کنید و جذابیتهای درونی خود را کشف کنید.
جلیلی دکوپاژ را فرآیندی ساده توصیف کرد که باید دقیقا همانطور که چیزها را میبینیم، اجرا شود. او به یادآوری فیلم یک داستان واقعی پرداخت و گفت بعد از آن قرار بود فیلم پسر ساعت را کارگردانی کنم، اما بازیگر مهم فیلم نوجوانی بیمار بود. تصمیم گرفتم با پول ساخت فیلم او را مداوا کنم و این ماجرا را مبنای فیلم تازهای قرار دادم.
ریتم و تکنیک در سینما
کارگردان فیلم حافظ درباره پلان معارفه گفت وقتی به یک لوکیشن میروم، فکر میکنم اولین بار چه چیزی مرا به خود جذب کرده است. تکنیک و محتوا وابسته به یکدیگر هستند و نمیتوان یکی را بر دیگری ترجیح داد. ریتم نیز وضعیتی مشابه دارد و هر تکنیک و محتوایی ریتم خاص خود را دارد که باید مراعات شود.
برگزیده جشنواره ونیز افزود ریتم برخی افراد به طور درونی کند است و نمیتوان از هر بازیگری خواست ریتم خود را سریعتر کند. عزتالله انتظامی از بازیگرانی بود که در ادای کلمات ریتمی کند داشت. ضرباهنگ باید از ابتدا تا انتها در فیلم به درستی مراعات شود و نمیتوان آن را ناگهان تغییر داد.
ویژگی منحصر به فرد بازیگر
جلیلی در مورد کار با بازیگران بیان داشت باید بازیگر را کاملا شناخت و حدد و مرزها را مراعات کرد. بازیگر باید دارای ویژگی منحصر به فردی باشد که از آن به آن تعبیر میشود. این مشخصه از بدو تولد در فرد وجود دارد و بخشی از آن طی فرآیند تزکیه حاصل میشود.
او تأکید کرد که کارگردان باید نسبت به داستان آگاهی کامل و باور قلبی داشته باشد. گاهی بازیگران به پشتیبانی فیلمساز میآیند و نتیجه نهایی تا حد زیادی مدیون توان بازیگران است.
تقوایی، شهید ثالث و نادری؛ فیلمسازان بزرگ
جلیلی ناصر تقوایی، سهراب شهید ثالث و امیر نادری را کارگردانان بزرگی دانست. او ناصر تقوایی را یکی از بهترین فیلمسازان ایرانی و ناخدا خورشید را اثری منحصر به فرد توصیف کرد. تقوایی فردی بازیگرساز است و این موضوع با دانش و آگاهی او در ارتباط است. جلیلی همچنین از سهراب شهید ثالث به عنوان انسانی بزرگ و شریف یاد کرد.
لحن آهنگین در بازیگری
این فیلمساز گفت من به دیالوگ اعتقادی ندارم و تا حد ممکن از نوشتن دیالوگ پرهیز میکنم. هر بازیگری باید با موسیقی آشنا باشد تا بتواند ریتم را درک کند. هیچ چیز به اندازه آواز نمیتواند گفتن بازیگر را پشتیبانی کند. دوبلورهای ایرانی بسیار قوی عمل میکنند و لحن مهم بازیگر را نگه میدارند. بازیگر باید آهنگین بگوید و این موضوع نیازمند تمرین است.
جلیلی به فیلم گل یا پوچ اشاره کرد که بازیگر اصلی آن به طور آهنگین صحبت میکرد و همین موضوع باعث شد مخاطب به او دقت کند. او آرزو کرد شرایطی برای نمایش این فیلم در موزه سینما فراهم شود تا ر کمدی به شیوهای دیگر در سینما شناخته شود.
کارگردان دلبران در پایان خاطرنشان کرد همه چیز در درون انسان وجود دارد و هر فرد میتواند به اهداف خود برسد، لازمه این اتفاق خواستن و داشتن انگیزه است. در این کارگاه نظامالدین کیایی و مهدی ایلبیگی نیز در کنار اعضای باشگاه مخاطبان موزه سینما حضور داشتند.





