تحول پژوهشمحور در صداوسیما: از نظرسنجی تا اثرسنجی و افزایش مخاطبان

تحول پژوهشمحور در صداوسیما از نظرسنجی تا اثرسنجی و افزایش مخاطبان, به گزارش مهتاب من، یکی از چالشهای اصلی که کارشناسان و منتقدین بارها به آن اشاره کردهاند، ضعف تحقیق و پژوهش در فرآیند تولید محتوای رادیو و تلویزیون بوده است.

در گذشته، سریالها و برنامهها اغلب بدون باری پژوهش پیشین به آنتن میرفتند، اما در دوره جاری، سیمافیلم و تصمیمگیران بر ضرورت پیشروی تحقیقات، تکمیل فیلمنامه و سپس ورود به مرحله تولید تأکید دارند تا اثرگذاری مطلوب حاصل شود.\تغییر رویکرد از شتابزدگی به برنامهریزی منسجمنادیده گرفتن پژوهش در سالهای قبل، عاملی مهم در بروز رفتارهای شتابزده و بیبرنامه در تولید آثار بود.

هسنجی در تصمیمگیریمحسن شاکرینژاد، رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما، بر جایگاه تأثیرسنجی و ذائقهسنجی به عنوان ابزارهای حیاتی در دستور کار تأکید دارد.

او معتقد است که با اجرای جدی این فرآیندها، خروجیهای تلویزیون از واقعیتهای جامعه جدا نخواهند بود و برنامهها با نگاه، سلیقه و خواست مخاطب طراحی میشوند. شاکرینژاد بیان میکند ما در کنار نظرسنجی و بررسی آثار، به سمت تأثیرسنجی حرکت کردهایم تا سازندگان بتوانند تصمیم بهتری بگیرند که چه مفاهیم و ایدههایی را به آنتن برسانند.

تحول رسانه ملی میگوید تحول تنها یک شعار مدیریتی نیست، بلکه با توجه به مقتضیات زمان و فضای رسانهای ایران، امری گریزناپذیر است.

ایران تنها کشوری است که بیش از ۲۰۰ شبکه ماهوارهای فعال علیه فرهنگ، تاریخ و ریشههای مذهبی آن محتوا تولید و پخش میکنند. در مقابل، کشورهایی مانند انگلستان برای تماشای تلویزیون از شهروندان خود هزینه دریافت میکنند، اما برای ایرانیان بهصورت رایگان محتوا پخش میکنند.

از این رو، برنامهریزی برای تحول در رسانه ملی ملزوم شده و در سه سال اخیر با شعار تحول پژوهشمحور، رسانه اثرگذار در سرلوحه قرار گرفته است.\بازنگری در روشهای افکارسنجی و سنجش مخاطبشاکرینژاد اشاره میکند که معتبرترین و بهروزترین روشهای افکارسنجی جهان مورد مطالعه قرار گرفته و با صدمهشناسی نقاط قوت و ضعف، تلاش شده تا خطا به حداقل برسد.

همچنین مراکز افکارسنجی داخلی بازدید شده و با آنها تعامل برقرار است تا در صورت نیاز، متدهای نظرسنجی مخاطبان دگرگون شود.

در حوزه مخاطبسنجی نیز، ضرورت بازنگری در روشهای مرسوم احساس میشود، چرا که مخاطبان جوان امروزی محتوای صداوسیما را تنها از طریق تلویزیون سنتی دنبال نمیکنند و از بسترهایی چون فضای مجازی نیز تماشا میکنند؛ بنابراین باید روشهای سنجش متناسب با این الگوهای مصرف رسانهای تدوین گردد.\اثرسنجی سهبعدی و همگامی با مرکز برنامهریزیدر دوره جدید، اثرسنجی بهصورت جدی در دستور کار قرار گرفته و به سه شیوه پیشآزمون و بعدآزمون، تماشاگر غیربیننده و خوانش مخاطب اجرا میشود.

اکنون ارتباط تنگاتنگی بین مرکز تحقیقات، مرکز مطرح بودجه و برنامهریزی سازمان وجود دارد تا عملیاتهای رسانهای بهصورت هماهنگ طراحی، بررسی و اثرسنجی شوند. نتایج این همکاریها بهزودی در قالب مطالعات اثرسنجی، تولیدات سازمان را به ترقی خواهد رساند.\افزایش ۵ درصدی مخاطبان در فصل تابستانگزارش نظرسنجی پیامگیران در فصل تابستان نشان میدهد که تلویزیون نسبت به فصل قبل، ۵ درصد افزایش مخاطب کلی داشته است.

این امر نشاندهنده ثمربخشی سیاستهای تحولی در صداوسیما است، با وجود چالشهای موجود. با ورود آثار طراحی و تولید شده در دوره جدید، انتظار میرود این روند رشد مجال ابراز بیشتری یابد.