تحلیل سبد هزینه فرهنگی ایرانیان افت ۴ درصدی در ۶ سال و برتری هزینههای آرایش بر آموزش, کتابچه هزینهکرد فرهنگی ایرانیان در سال ۱۴۰۲ که به تلاش شبنم لشگری و با همکاری سیدمحمدحسین ویلیخانی و محمدعلی امینی از سوی نمافر منتشر شده، تحولی نگرانکننده در سبد مصرف خانوارها را آشکار میکند.
این گزارش بر اساس آمارهای رسمی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ را مورد بررسی قرار داده؛ دورهای که اقتصاد ایران در آن با چالشهای گسترده، نوسانات نرخ ارز و جهش تورم روبرو بوده است. روال نزولی سهم فرهنگ از سبد خانوار بررسیها نشان میدهد سهم هزینههای فرهنگی از کل هزینههای خانوار از ۱۱.۷ درصد در سال ۱۳۹۶ به ۷.۸۵ درصد در ۱۴۰۲ کاهش یافته است.
بعد تداوم یافت. یارانههای دولتی در سالهای اخیر نتوانسته مانع این روند شود.
علاوه بر فشارهای اقتصادی، همهگیری کرونا نیز با تعطیلی سینماها، تماشاخانهها و محافل مذهبی، ضربهای دیگر به مصرف فرهنگ وارد کرد. برتری چشمگیر هزینههای آرایش و مد بر آموزش دادههای سال ۱۴۰۲ میکند هزینه خانوارها برای مد و پوشاک با ۱۹۸ همت، بیشترین سهم را در میان اقلام فرهنگی داشته است. در رتبه دوم خدمات و محصولات زیبایی با ۶۷ همت قرار دارد.
کرده است.
تحلیل سهم دستههای مختلف فرهنگی مقایسه شش ساله نشان میدهد دسته خدمات و محصولات زیبایی، نوشتافزار و حیوانات خانگی کمترین افت سهم را داشتهاند. در مقابل، سهم دسته مذهبی و گردشگری به نصف رسیده (از ۰.۷۳ به ۰.۴۲ درصد). سهم مد و پوشاک تقریبا یکچهارم کاهش یافته و حوزههای نشر، صوت و عکس و تفریح و سرگرمی نیز روال نزولی قابلتوجهی را تجربه کردهاند. برای مثال هزینه نشر از ۰.۱۸ درصد به ۰.۱۰ درصد کاهش یافته است.
بررسی هزینهکرد در دهکهای درآمدی آمارها بر نابرابری طبقاتی نیز دلالت دارد.ار بر اقشار آسیبپذیر است.
این گزارش که به نقل از خبررسان مهتاب من منتشر شده، ضرورت برنامهریزی دقیقتر برای حمایت از دسترسی فرهنگ به تمام لایههای جامعه را در شرایط جنگ اقتصادی دوچندان میکند.





