نرخ افزایش دیاکسید کربن در اتمسفر ده برابر سریعتر از ۵۰ هزار سال گذشته شده است
روال افزایش سریع مقدار دیاکسید کربن در جو باعث نگرانی محققان شده و آنها را به ابراز هشدار در ارتباط با این روند افزایشی وادار کرده است.
به نقل از سرویس اخبار فناوری و تکنولوژی تکنا، محققان پس از تجزیه و تحلیل شیمیایی یخهای باستانی جنوبگان به این نتیجه رسیدهاند که نرخ جاری افزایش دیاکسید کربن در اتمسفر نسبت به هر زمان دیگری در طول ۵۰ هزار سال گذشته، نزدیک به ۱۰ برابر سریعتر شده است. یافتههای این تحقیق تازه نشان میدهد که علاوه بر دورههای تغییرات ناگهانی آب و هوا در زمین، اکنون اثرات بالقوه این تغییرات در دنیای امروزی نیز ملموس است.
کاترین ونت، استادیار دانشکده علوم زمین، جوی و اقیانوس در دانشگاه ایالتی اورگان و از نویسندگان اصلی این مطالعه، بیان میکند مطالعه پیشین میتواند درک و بینش جدیدی را در خصوص تفاوت امروز با گذشته در اختیار ما قرار دهد. اکنون نرخ تغییرات مربوط به گاز دیاکسید کربن در جو نسبت به گذشته واقعا بیسابقه است. در مطالعه ما، نرخ افزایش این گاز به سریعترین حالت ممکن از پیش تا به حال رسیده است. افزایش نرخ جاری عمدتا ناشی از انتشارات انسانی بوده و نسبت به گذشته ۱۰ برابر بیشتر شده است.
گاز دیاکسید کربن به عنوان یک گاز گلخانهای حاضر در جو، در گرمایش آب و هوا و تشدید اثر گلخانهای نقش موثری دارد. سطوح این گاز به دلیل چرخههای عصر یخبندان و دلایل طبیعی دیگر در حال نوسان بوده است، اما امروزه به واسطه فعالیتهای انسانی، مقدار آن به شدت در حال افزایش است. گازهای جوی باستانی در یخ جنوبگان که در طول صدها هزار سال انباشته شده و به شکل حباب در آن گیر کردهاند، وجود دارند. با حفاری مغزههای این یخها تا عمق ۲/۳ کیلومتری، ردی از مواد شیمیایی و سوابقی از آب و هوای گذشته برای تجزیه و تحلیل به دست آمدند.
در طول ۵۵ سال گذشته، دیاکسید کربن نزدیک به ۱۴ قسمت در میلیون در جو افزایش یافته است. این میزان افزایشها در گذشته هر ۷ هزار سال یکبار رخ میداد، اما میزان افزایش جاری تنها در ظرف ۵ تا ۶ سال اتفاق افتاده است.
END
محققان تأکید میکنند که سرعت بیسابقه افزایش غلظت دیاکسید کربن، سیستمهای طبیعی را در برابر جذب این گاز فلج کرده و تعادل کربن زمین را به شدت برهم زده است. در دورههای طبیعی گذشته، افزایش ۱۴ قسمت در میلیون معمولا هزاران سال طول میکشید و به اکوسیستمها فرصت میداد تا با تدریج سازگاری پیدا کنند، اما فشردن این تغییر در عرض چند سال انسانی، سیاره را به سمت نقاط عطف خطرناک سوق داده است.
تحلیلهای بیشتر مغزههای یخی نشان میدهد که رویدادهای افزایش سریع دیاکسید کربن در گذشته دور، همزمان با تغییرات ناگهانی اقلیمی، انقراضهای گسترده و نوسانات شدید دما بودهاند. اگرچه این رویدادهای گذشته از عوامل طبیعی مانند فعالیتهای آتشفشانی عظیم ریشه داشتند، اما منبع فعلی به وضوح احتراق سوختهای فسیلی توسط انسان است که سیگنال ایزوتوپی منحصر به فرد خود را در اتمسفر است.
کاترین ونت و همکارانش هشدار میدهند که ادامه روند فعلی میتواند زمین را به سمت شرایطی ببرد که در طول ۵۰ هزار سال گذشته تجربه نشده است. مدلهای اقلیمی نشان میدهند که اگر نرخ انتشارات فعلی ادامه یابد، غلظت دیاکسید کربن تا پایان قرن میتواند به سطحی برسد که در ۳ تا ۵ میلیون سال گذشته سابقه نداشته باشد، با پیامدهایی نظیر افزایش سطح آب دریا، رویدادهای هواشناسی حدی و تهدید امنیت غذایی و آبی.
این مطالعه که در مجله معتبر ساینس منتشر شده، با استفاده از دادههای حاصل از پروژه حفاری یخ اروپایی در انکتیکا (EPICA) و مشارکت محققان از چندین موسسه بینالمللی انجام گرفته است. دقت بالا در سنجش حبابهای گازی در لایههای یخ، امکان بازسازی تاریخچه اقلیم با تفکیک زمانی سالانه را فراهم آورده و تصویر شفافی از بیسابقگی وضعیت فعلی ترسیم کرده است.
متخصصان معتقدند که این یافتهها زنگ خطر جدیدی برای سیاستگذاران و جامعه جهانی است تا تعهدات کاهش انتشارات را در چارچوب توافق پاریس جدیتر پیگیری کنند. فاصله بین نرخ طبیعی و نرخ انسانی افزایش دیاکسید کربن، مقیاس چالش را به روشنی نشان میدهد انسانیت در عرض چند دهه تغییراتی را به وجود آورده که طبیعت هزاران سال برای ایجاد آنها نیاز داشته است.